Om het rijke Europese erfgoed op het gebied van eten en drinken te beschermen heeft de Europese Commissie inmiddels meer dan 3700 geografische aanduidingen (GA’s) geregistreerd.
Geografische aanduidingen (GA’s) en gegarandeerde traditionele specialiteiten (GTS’en) worden erkend als eigendomsrechten door de Wereldhandelsorganisatie en helpen de unieke kenmerken van producten te behouden, die geworteld zijn in hun geografische oorsprong en traditionele knowhow. Deze labels beschermen de productnamen en behouden het unieke karakter van producten. Zo kunnen de consumenten authentieke producten herkennen.
De EU-regelingen voor geografische aanduidingen bestaan in drie categorieën, namelijk Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB), Beschermde Geografische Aanduiding (BGA) voor agrovoedingsproducten / wijnen en Geografische Aanduidingen (GA) voor gedistilleerde dranken. Bekende voorbeelden uit België zijn onder meer Jambon d’Ardenne, Pâté gaumais, Vlaamse grijze garnalen, Brussels grondwitloof, Geraardsbergse mattentaart en Hasseltse jenever.
Om het agrarische erfgoed van Europa te behouden en de wereldwijde reputatie van de Europese voedingsmiddelen en dranken te versterken is op 13 mei 2024 de aangepaste EU-verordening inzake geografische aanduidingen in werking getreden. Deze verordening voorziet in één enkele registratieprocedure, waardoor producenten productnamen gemakkelijker en sneller kunnen beschermen. Zodra productnamen zijn geregistreerd, genieten ze binnen de EU wettelijke bescherming tegen namaak, misbruik en misleidende verwijzingen. Veel productnamen genieten ook bescherming in niet-EU-landen via internationale overeenkomsten.
75 miljard euro aan jaarlijkse omzet
Volgens de Europese Commissie genereren geografische aanduidingen meer dan 75 miljard euro aan jaarlijkse omzet en zijn goed voor 15,5 % van de export van agrovoedingsproducten uit de EU. Voortbouwend op het succes van geografische aanduidingen voor agrovoedingsproducten heeft de EU ook een nieuw systeem ingevoerd om de namen te beschermen van ambachtelijke en industriële producten. De regeling bestrijkt een breed scala aan producten, waaronder bijvoorbeeld sieraden, glaswerk, schoeisel, textiel, porselein en muziekinstrumenten.
Tekstbron: Europese Commissie, Foto: Ünal Bilir.